Van oudsher wordt de samenleving vergeleken met een levend organisme. In de tweede helft van de negentiende eeuw veranderde dit vertoog onder invloed van de geneeskunde van karakter. Dat de samenleving een lichaam was, zo luidde het nu, hield in dat zij klinisch kon worden ontleed en, waar nodig, aan therapieën of heelkundige ingrepen onderworpen.

Ook in Nederland en België voltrok zich deze medicalisering van het maatschappelijke denken, spreken en handelen. Artsen, sociologen, politici en economen leverden tussen 1860 en 1914 bijdragen aan de intellectuele constructie van een medisch ontleedbare samenleving. Zij kregen gezelschap van historici, cultuurcritici en literatoren. In wetenschappelijke theorieën en in romans, in maatschappelijke analyses en in overzichten van de vaderlandse geschiedenis werd het beeld geschapen van een natie die gezond en ziek kon zijn.

Dat beeld kreeg echter ook vorm in discussies over concrete sociale problemen. Er werden preventieve, vaak hygiënistische maatregelen voorgesteld en uitgewerkt ter bescherming van maatschappelijk groepen die van vitaal belang voor het 'volkslichaam' werden geacht. Daartoe behoorden vrouwen en kinderen, maar ook industriearbeiders en stedelingen. Er werden campagnes opgezet om hun gezondheid en zo de gezondheid van de natie te garanderen.

Dergelijke campagnes waren veelal ingebed in een gemedicaliseerde visie op de samenleving als geheel. Maar de zorg om de gezondheid van de natie impliceerde ook aandacht voor de 'zieke' groepen, voor de 'kankerplekken' die de samenleving bedreigden. Antropologen, psychiaters, criminologen en juristen gingen vreemde rassen, geesteszieken en misdadigers beschouwen als patiënten die een behandeling nodig hadden. En zij pleitten ervoor dat ook politici zich als artsen zouden gedragen.

De zieke natie brengt een wereld in kaart waarin de geneeskunde politiek werd, de politiek pathologie. Medische korte films bepalen het ritme van het boek.

De auteurs:
Robert Nye, Jan Goldstein, Arnold Labrie, Carl Havelange, Claude Blanckaert, Kaat Wils, Ido de Haan, Remieg Aerts, Jo Tollebeek, Mary Kemperink, Rita Schepers, Liesbet Nys, Jo Deferme, Marc Depaepe, Klaas van Berkel, Geertje Mak, Jessica Slijkhuis, Carel Velle, Henk de Smaele, David van Reybrouck, Piet de Rooy

Redactie: Liesbet Nys, Henk de Smaele,  Jo Tollebeek & Kaat Wils

Extra informatie: Ingenaaid: paperback,kaft slap, 414 pagina's Met illustraties Verschenen: juni 2002 Gewicht: 964 gram Formaat: 240 x 168 x 33 mm Historische Uitgeverij Groningen

Tollebeek, J., De zieke natie Prijs Euro 30.00   In Winkelwagentje

Bij u in huis op: woensdag Betaal vóór: 16:00

Deze week nieuw verschenen titels binnen deze rubriek: Dick Berents Stalin en Hitler komen in de hemel de hele geschiedenis aan de hand van moppen en misvattingen Carla van Baalen, Alexander van Kessel De kabinetsformatie in vijftig stappen Jaap Moes Onder aristocraten + CD-rom over hegemonie, welstand en aanzien van adel, patriciaat en andere notabelen in Nederland, 1848-1914 Marcel Hulspas Reuzen van de Lage Landen met Robbert Dijkgraaf op zoek naar onze grootste natuurwetenschappers Deborah Dwork, Robbert-Janvan Pelt Exodus joden op de vlucht uit het Derde Rijk Joost Vijselaar en timo Bult J.L.C.Schroeder van der Kolk en het ontstaan van de psychiatrie in Nederland J.P. Boterman nauw zetten! b.C. van Bercum: zet het zo! De typografische schatkamer Ad van Liempt Nederland valt aan op weg naar oorlog met Indonesië 1945-1947

Populaire titels binnen deze rubriek: Rende van de Kamp Onder vreemde vlag Rolf Bremmer Hir is eskriven Lezen en schrijven in de Friese landen rond 1300 Middeleeuwse Studies en Bronnen 82 Rende van de Kamp Soldaat voor een ander / 2 Nederlands in vreemde krijgsdienst Ellis Lehman & Shulamith Bitran De dagboeken van Bernie en Ellis Het verhaal van een scheveningse liefde in oorlogstijd Tom Holland Het vierde beest Het ontstaan van de Islam Ab Hoving en Cor Emke, m.m.v. Peter Sigmond en Gerald de Weerdt Het schip van Willem Barents Een hypothetische reconstructie Met kaarten en CD-Rom Jan Willem Regenhardt Mischa's spel (+ CD) en de ondergang van de familie Hillesum F.J.M. Nieuwenhuis Naar de boeren! kinderuitzendingen in de Hongerwinter David Reybrouck Congo Een geschiedenis J.J.P.de Jong Avondschot hoe Nederland zich terugtrok uit zijn Aziatisch imperium Rende van de Kamp Soldaat voor een ander / 1 Nederlanders in vreemde krijgsdienst Maastricht city of knowledge 850 years of science, learning education Lyn Macdonald Voorjaar 1918 Tot de laatste man Adam Hochschild Verzet en eendracht de grote oorlog 1914-1918 Karl Schlögel Terreur en droom Moskow 1937 Cordura Rooijendijk Waterwolven een geschiedenis van stormvloeden, dijkenbouwers en droogmakers Ides Nicaise De school van de ongelijkheid S. Stolk Swip Stolk (de) Signed - black on white engelse editie 50 years of visual statements Goffe Jensma Het Oera Linda-boek fascimile`s, transcriptie en vertaling Henk Kistemaker Wiking Een nederlandse SS-er aan het Oostfront