'God is dood'. Zo liet
Friedrich Nietzsche het in de 19de eeuw de dolle mens verkondigen. Het
waren blijkbaar profetische woorden, want langzaam maar zeker is de rol
van God, godsdienst en geloof alsmaar kleiner geworden in het leven van
de moderne westerse mens. Dat lijkt vandaag de dag niet anders, ook al
horen we hier en daar roepen: 'God is back!'
Wat er ook van zij,
God is nog altijd aanwezig in de taal. Het woord 'God' wordt nog steeds
dagelijks gebruikt, zowel bijvoorbeeld in het modieuze 'Oh my God!',
het oude 'godzijdank' als in het doordeweekse 'gvd'. Als het waar is dat
er een band bestaat tussen 'taal en zijn', dan is God dus nooit
gestorven. Hij betekent hoe dan ook nog steeds iets, in een spreken dat
gelovigen en ongelovigen delen.
Aan de hand van een aantal
casestudies wordt bekeken wat dit woordgebruik allemaal impliceert. Wat
heeft dit overleven van God in onze taal precies te betekenen? Hoe komt
God eruit? Welke plaats kunnen dit soort uitdrukkingen bovendien krijgen
in een manifest gelovige beleving?
Aan bod komen dan meer bepaald
expressies zoals: 'godallemachtig', 'godzijdank', 'god mag het weten',
'gvd', 'alles wat God verboden heeft', 'om de liefde Gods' en 'in
godsnaam'.
Uiteindelijk mondt dit onderzoek uit in het vermoeden
dat onze taal zonder dat wij het altijd goed beseffen een diep
wantrouwen herbergt tegenover de moderne idealen van een almachtige mens
en een maakbare wereld. Overblijfselen van een archaïsch wereldbeeld of
onverwoestbaar intuïtief en diep levensinzicht?
Hoe
in een wereld die nagenoeg compleet van God los lijkt te zijn, de taal
van alledag toch bezaaid blijft met al dan niet bewuste toespelingen op
het Opperwezen. Lepers biedt een opmerkelijke verklaring voor dit
fenomeen die veel te denken geeft.
Philippe Lepers (1959) studeerde godsdienstwetenschappen en filosofie
in Leuven en Nijmegen. In 2005 promoveerde hij tot doctor in de
wijsbegeerte met een proefschrift over religie en christendom in het
vroege denken van Friedrich Nietzsche. Hij publiceerde eerder, naast
tal van artikelen, Zinvol leven in een onverschillige tijd (1998),
Genie vs. God. Religie en christendom in het vroege werk van Friedrich
Nietzsche in de context van zijn 'kosmodicee' (2004) en Jean
Baudrillard. Leven na de orgie (2009). Hij is momenteel lector aan de
Katho Hogeschool in Torhout, België.
Lepers, Philippe, Godzijdank Prijs Euro 19.50
|
Bij u in huis op: woensdag Betaal vóór: 16:00
|
| Andere titels binnen de rubriek: |
| Filosofie algemeen
|