Lang voordat de Britse majoor Walter Clopton Wingfield op 23 februari 1874 octrooi kreeg voor zijn uitvinding "A New and Improved Portable Court for Playing the Ancient Game of Tennis", het huidige lawn tennis, werd er al een soort tennis gespeeld, door Wingfield met zekere eerbied "The ancient game of tennis" genoemd. Dit oude spel wordt ook nu nog beoefend en wel onder de naam real tennis. De oorsprong ervan ligt in Frankrijk, waar monniken in de 12e eeuw ter ontspanning jeu de paume speelden. Via het dak boven de galerijen van de kloosterhof probeerden zij de bal in de openingen van de galerijen te mikken. De tegenpartij moest dit voorkomen door de betreffende opening af te schermen en de aangespeelde bal met vlakke hand terug te slaan. Zelfs bisschoppen speelden een partijtje mee. Eind 13e eeuw ging men het jeu de paume ook buiten de kloostermuren beoefenen, waarbij enkele elementen werden aangepast aan de nieuwe omgeving. In Engeland werd dit spel tennis genoemd, in de Nederlanden kaatsspel. Het was in die tijd een echte volkssport. Het werd op straat gespeeld, bij voorkeur vlakbij een herberg. Langs het speelterrein was een dakje waarlangs de bal werd aangeslagen. Een gokje op de uitslag hoorde erbij. Er was echter ook een variant die gespeeld werd op de adellijke kastelen en hoven. Hendrik VIII was een groot liefhebber van het tennis. Al in 1532 lag er bij zijn paleis Hampton Court een tennis court. Ook zijn tijdgenoot, de hertog van Gelre Karel van Egmond, sloeg graag een balletje. Hij deed dit niet, zoals in het begin van de 16e eeuw nog gebruikelijk was, met zijn blote hand, maar gebruikte een tennisracket. De eerste rackets waren afkomstig uit Nederland en Vlaanderen. Toen de hertog in 1528 door zijn voorraad rackets heen was, liet hij een nieuwe partij uit Brabant komen. Tegen het einde van de 16e eeuw lieten steeds meer eigenaars hun banen overdekken. Willem van Oranje kon zich zowel uitleven op zijn open caetsbaan op het Haagse Binnenhof als op de overdekte baan die rond 1560 bij zijn Kasteel van Breda werd gebouwd. Ook Maurits speelde regelmatig. In 1591 kwam het geuzenlied Het Kaetspel van syne Excellentie uit: een allegorie op het tennis van deze prins. In de Gouden Eeuw was tennis, ondanks de bezwaren van verschillende pedagogen, het populairste balspel. De toenmalige tennisspelers konden hier terecht op zo'n tweehonderd kaatsbanen. Koningen, hertogen, graven, de prinsen van Oranje, gegoede burgers, studenten, maar ook het gewone volk: iedereen speelde tennis. Bij de handel in tennisballen en rackets en niet te vergeten de weddenschappen die afgesloten werden, ging heel wat geld om. In de loop van de 18e eeuw nam de belangstelling voor het tennis af. In de steden gebruikten rondtrekkende toneelgezelschappen de kaatsbanen als theater. Na verloop van tijd werden vrijwel alle banen gesloopt. Slechts twee banen zijn bewaard gebleven: de Caetsbaen Huis ter Kleef (nu kantoor Stadskwekerij) en Caetsbaen Huis Bergh (appartementen). Beiden werden rond 1560 gebouwd. De Bondt geeft in vlot proza een fascinerend beeld van de ontwikkeling van het tennisspel, de tennis-attributen en de regels, van de spelers, de kaatsbaanhouders, de ballenmakers en de markers en van de plaats van het tennis in literatuur en samenleving. "Heeft yemant lust met bal, of met reket te spelen...?" bevat bovendien ruim vijftig illustraties. Een prachtig boek voor iedereen die genteresseerd is in de 16e- en 17e-eeuwse cultuur.

Extra informatie: Ingenaaid: paperback,kaft slap Verschenen: november 1993 Gewicht: 450 gram Formaat: 240 x 170 x 12 mm uitgeverij Verloren b.v.

Bekijk de achterkant

Bondt, C. de, "Heeft yemant lust met bal, of met reket te spelen...?" Prijs Euro 16.00   In Winkelwagentje

Bij u in huis op: woensdag Betaal vóór: 16:00

Deze week nieuw verschenen titels binnen deze rubriek: Dick Berents Stalin en Hitler komen in de hemel de hele geschiedenis aan de hand van moppen en misvattingen Carla van Baalen, Alexander van Kessel De kabinetsformatie in vijftig stappen Jaap Moes Onder aristocraten + CD-rom over hegemonie, welstand en aanzien van adel, patriciaat en andere notabelen in Nederland, 1848-1914 Marcel Hulspas Reuzen van de Lage Landen met Robbert Dijkgraaf op zoek naar onze grootste natuurwetenschappers Deborah Dwork, Robbert-Janvan Pelt Exodus joden op de vlucht uit het Derde Rijk Joost Vijselaar en timo Bult J.L.C.Schroeder van der Kolk en het ontstaan van de psychiatrie in Nederland J.P. Boterman nauw zetten! b.C. van Bercum: zet het zo! De typografische schatkamer Ad van Liempt Nederland valt aan op weg naar oorlog met Indonesië 1945-1947

Populaire titels binnen deze rubriek: Rende van de Kamp Onder vreemde vlag Rolf Bremmer Hir is eskriven Lezen en schrijven in de Friese landen rond 1300 Middeleeuwse Studies en Bronnen 82 Rende van de Kamp Soldaat voor een ander / 2 Nederlands in vreemde krijgsdienst Tom Holland Het vierde beest Het ontstaan van de Islam Ellis Lehman & Shulamith Bitran De dagboeken van Bernie en Ellis Het verhaal van een scheveningse liefde in oorlogstijd Maastricht city of knowledge 850 years of science, learning education Rende van de Kamp Soldaat voor een ander / 1 Nederlanders in vreemde krijgsdienst J.J.P.de Jong Avondschot hoe Nederland zich terugtrok uit zijn Aziatisch imperium F.J.M. Nieuwenhuis Naar de boeren! kinderuitzendingen in de Hongerwinter Ab Hoving en Cor Emke, m.m.v. Peter Sigmond en Gerald de Weerdt Het schip van Willem Barents Een hypothetische reconstructie Met kaarten en CD-Rom David Reybrouck Congo Een geschiedenis Jan Willem Regenhardt Mischa's spel (+ CD) en de ondergang van de familie Hillesum J.G. Kikkert Willem van Oranje Aspekt-biografie S. Stolk Swip Stolk (de) Signed - black on white engelse editie 50 years of visual statements Adam Hochschild Verzet en eendracht de grote oorlog 1914-1918 Ides Nicaise De school van de ongelijkheid Jaarboek van het Centraal Bureau voor Genealogie 63 genealogie en de Canon deel deel 2 Henk Kistemaker Wiking Een nederlandse SS-er aan het Oostfront Richard Breitman Heinrich Himmler De architect van de holocaust Goffe Jensma Het Oera Linda-boek fascimile`s, transcriptie en vertaling